Art Deco là phong cách thiết kế ra đời ở Pháp đầu thế kỷ 20, nhận ra ngay bằng đường nét hình học, bố cục đối xứng và vật liệu sang như đồng thau, gương, đá marble, gỗ bóng. Bài này giải thích Art Deco là gì, cách nhận diện trong kiến trúc lẫn nội thất từng phòng, và điểm khác với Art Nouveau, phong cách hay bị nhầm nhất với nó.

1. Art Deco là gì? Nguồn gốc của kiến trúc Art Deco

Art Deco không sinh ra cùng lúc ở một nơi. Những nét đầu tiên xuất hiện ở Pháp từ khoảng năm 1910, khi các nhà thiết kế muốn thoát khỏi đường cong rườm rà của Art Nouveau để tìm một ngôn ngữ gọn hơn, hợp với thời máy móc. Năm 1925, Triển lãm Quốc tế Nghệ thuật Trang trí và Công nghiệp Hiện đại (Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes) ở Paris đưa phong cách này ra toàn thế giới. Cái tên "Art Deco" là cách gọi tắt từ chính tên triển lãm ấy, và chỉ trở nên phổ biến từ thập niên 1960.

Sang Mỹ, Art Deco gặp làn sóng nhà chọc trời và trở thành biểu tượng của sự thịnh vượng. Những công trình Art Deco tiêu biểu nhất:

• Tòa nhà Chrysler (New York, 1930): đỉnh tháp thép không gỉ xếp vòng cung bậc thang, hình tia nắng.
• Tòa nhà Empire State (New York, 1931): khối nhà thu nhỏ dần theo bậc, sảnh ốp đá và kim loại.
• Trung tâm Rockefeller (New York, thập niên 1930): phù điêu, tranh tường và chữ khắc hình học.
• Palais de Tokyo (Paris, 1937): mặt đứng đối xứng, trụ thẳng, trang trí tối giản.
• Khu Art Deco Miami Beach (Mỹ): hàng trăm khách sạn nhỏ sơn màu pastel, cửa sổ góc và gờ ngang.

Muốn xem thêm ví dụ và ảnh, bạn có thể đọc một số công trình kiến trúc Art Deco.

2. Cách nhận diện phong cách Art Deco

Chỉ cần để ý bốn điểm dưới đây là phân biệt được một không gian Art Deco thật với một không gian chỉ "sang" chung chung.

2.1. Đường nét và họa tiết

• Hình học lặp lại: bậc thang (lấy từ kim tự tháp bậc), chevron và zigzag, nan quạt, tia nắng tỏa ra từ một tâm.
• Đối xứng: mặt tủ, đầu giường, khung gương thường chia đôi đều hai bên một trục giữa.
• Đường thẳng đứng: rãnh dọc, trụ thon, khối cao tạo cảm giác vươn lên.

2.2. Vật liệu

Art Deco là phong cách của vật liệu đắt tiền và bề mặt phản chiếu: gỗ quý hoặc veneer vân đẹp đánh bóng, sơn mài, da, đồng thau và mạ vàng, crôm, gương, kính, đá marble. Bê tông và đá granite là vật liệu của mặt tiền công trình, còn bên trong nhà, cảm giác Art Deco đến từ lớp gỗ bóng, viền kim loại và gương.

2.3. Bảng màu

Bảng màu Art Deco thường tương phản mạnh: đen và vàng kim là cặp kinh điển, đi cùng xanh ngọc lục bảo, xanh cổ vịt, đỏ rượu vang trên nền kem hoặc trắng ngà.

2.4. Tinh thần

Art Deco ca ngợi sự hiện đại, tốc độ và thịnh vượng của thời giữa hai cuộc thế chiến. Vì vậy nó vừa sang vừa "có lực", khác với vẻ mơ màng của Art Nouveau.

3. Phong cách Art Deco trong thiết kế nội thất

Trong nhà ở, Art Deco không cần làm cả căn. Mỗi phòng chỉ cần vài chi tiết đúng chỗ là đủ nhận ra phong cách.

3.1. Phòng khách

• Sofa và armchair dáng khối, tay vịn cong tròn hoặc vuông vức, bọc nhung hoặc da màu đậm.
• Bàn trà mặt đá hoặc gương, chân viền kim loại vàng.
• Gương tròn hoặc hình nan quạt treo đối xứng trên kệ, đèn trần tầng bậc.

Xem gợi ý cụ thể: các mẫu sofa phong cách Art Deco.

3.2. Phòng ăn

• Bàn ăn chân trụ hoặc chân khối, mặt gỗ bóng hoặc đá.
• Ghế lưng cao có đường nét thẳng, hàng ghế đặt đối xứng hai bên bàn.
• Đèn chùm hình học treo đúng tâm bàn làm trục cho cả phòng.

Tham khảo thêm các mẫu phòng ăn phong cách Art Deco.

3.3. Phòng ngủ

• Đầu giường bọc nệm chần ô hoặc chia rãnh dọc, cao hơn bình thường.
• Tap đầu giường và bàn phấn đặt đối xứng hai bên, tay nắm kim loại.
• Gương bàn phấn khung tròn hoặc vòm, đèn ngủ chao kính.

Đọc tiếp: đặc trưng của phòng ngủ Art Deco và gợi ý mẫu giường ngủ Art Deco.

3.4. Căn hộ chung cư

Căn hộ diện tích vừa phải nên giữ nền sáng, chọn một hai món đồ có đường nét Art Deco làm điểm nhấn và dùng gương để nhân chiều sâu. Cách làm chi tiết có trong bài 4 bí quyết thiết kế chung cư Art Deco và 5 căn hộ Art Deco hút mắt.

4. Art Deco hiện đại khác Art Deco nguyên bản ở đâu?

Art Deco ngày nay (thường gọi là Modern Art Deco) giảm bớt họa tiết, giữ lại khung hình học, sắc vàng kim loại và bảng màu tương phản, đặt trên nền tường sáng và đồ rời gọn hơn. Nhờ vậy phong cách này hợp với nhà phố, chung cư Việt Nam mà không bị nặng. Nếu bạn thích sự sang trọng nhưng mềm mại hơn, nhiều đường cong và chi tiết cổ điển hơn, hãy xem thêm nội thất tân cổ điển. Cách phối Art Deco vào không gian hiện đại được viết riêng trong bài ứng dụng phong cách Art Deco trong nội thất hiện đại.

5. Nội thất mang nét Art Deco tại Mant

• Ghế ăn Tuberose: thuộc bộ sưu tập Tuberose, bộ sưu tập Mant thiết kế theo tinh thần Art Deco với đường nét thẳng, khỏe khoắn mà vẫn thanh lịch. Khung gỗ Dẻ Gai nhập khẩu, sơn Sherwin Williams Mỹ.
• Sofa Victoire: bản phối đen huyền và vàng kim, đúng cặp màu kinh điển của Art Deco, dáng oai vệ hợp làm điểm nhấn phòng khách.

Mọi sản phẩm của Mant đều làm theo đơn: bạn có thể đổi màu sơn, chất liệu bọc và kích thước cho hợp không gian nhà mình.

6. Phong cách Art Nouveau

6.1. Nguồn gốc

Art Nouveau (Tân nghệ thuật) xuất hiện ở châu Âu khoảng năm 1890 và tàn dần quanh năm 1910, tức là đi TRƯỚC Art Deco. Phong cách này phản ứng lại lối sản xuất hàng loạt thời công nghiệp, đề cao tay nghề thủ công và lấy cảm hứng trực tiếp từ thiên nhiên. Nó chịu ảnh hưởng của tranh khắc gỗ Nhật Bản và phong trào Arts and Crafts ở Anh.

6.2. Một số công trình Art Nouveau nổi tiếng

• Hôtel Tassel (Brussels, Bỉ, 1893): tác phẩm của Victor Horta, được xem là công trình Art Nouveau đầu tiên, nổi tiếng với cầu thang sắt uốn hình dây leo.
• Casa Batlló (Barcelona, Tây Ban Nha): Antoni Gaudí cải tạo năm 1904 đến 1906 theo trường phái Modernisme Catalan, mặt tiền gợn sóng và mái như vảy rồng.
• Lối vào ga tàu điện ngầm Paris (Pháp, khoảng năm 1900): Hector Guimard thiết kế bằng gang uốn hình cành cây và hoa.
• Khu phố Art Nouveau ở Riga (Latvia): tập trung hàng trăm tòa nhà Art Nouveau, thuộc khu phố cổ được UNESCO công nhận.

6.3. Điểm nổi bật của Art Nouveau

• Đường cong tự nhiên: đường "roi quất" uốn lượn chạy khắp cửa, lan can, khung cửa sổ.
• Họa tiết thiên nhiên: hoa, lá, dây leo, chuồn chuồn, tóc phụ nữ bay.
• Vật liệu thủ công: gỗ chạm, sắt và gang uốn, kính màu ghép chì, gốm men.
• Nghệ thuật tổng thể: kiến trúc sư thiết kế luôn cả đồ đạc, tay nắm, đèn để mọi chi tiết cùng một ngôn ngữ.

7. Khác biệt giữa Art Deco và Art Nouveau trong thiết kế nội thất

• Thời gian: Art Nouveau khoảng 1890 đến 1910; Art Deco nối tiếp, từ khoảng 1910 đến cuối thập niên 1930.
• Đường nét: Art Nouveau cong mềm, bất đối xứng; Art Deco thẳng, hình học, đối xứng.
• Cảm hứng: Art Nouveau từ thiên nhiên; Art Deco từ máy móc, tốc độ và đô thị.
• Vật liệu: Art Nouveau dùng gỗ chạm, sắt uốn, kính màu; Art Deco dùng gỗ bóng, sơn mài, đồng thau, crôm, gương, marble.
• Cảm giác: Art Nouveau lãng mạn, mơ màng; Art Deco sang trọng, mạnh mẽ, hiện đại.

Một mẹo nhớ nhanh: thấy đường cong như dây leo là Art Nouveau, thấy hình bậc thang, nan quạt và ánh kim loại là Art Deco.

8. Câu hỏi thường gặp về Art Deco

Art Deco là gì?

Art Deco là phong cách kiến trúc và nội thất ra đời ở Pháp từ thập niên 1910, nổi lên sau Triển lãm Nghệ thuật Trang trí Paris 1925, đặc trưng bởi đường nét hình học, bố cục đối xứng và vật liệu sang như đồng thau, gương, marble, gỗ bóng.

Art Deco khác Art Nouveau thế nào?

Art Nouveau (khoảng 1890 đến 1910) dùng đường cong mềm và họa tiết thiên nhiên. Art Deco ra đời sau, dùng đường thẳng, hình học, đối xứng và cảm hứng từ máy móc, đô thị.

"Art decor" có phải là Art Deco không?

Có. "Art decor" là cách viết nhầm phổ biến; tên đúng là Art Deco, gọi tắt từ "Arts Décoratifs" trong tên triển lãm Paris năm 1925.

Chung cư nhỏ có làm nội thất Art Deco được không?

Được. Giữ nền tường sáng, chọn một hai món có đường nét hình học và chi tiết kim loại vàng làm điểm nhấn, thêm gương để không gian sâu hơn, tránh dồn quá nhiều họa tiết.

9. Tổng kết

Art Deco là phong cách của hình học, đối xứng và vật liệu sang; Art Nouveau là phong cách của đường cong và thiên nhiên. Nếu bạn thích sự sang trọng có lực, gọn gàng và hiện đại, Art Deco là lựa chọn đáng cân nhắc, kể cả khi chỉ đưa vào một hai món đồ. Bạn có thể xem các công trình Mant đã thực hiện để hình dung rõ hơn, hoặc liên hệ Mant để được tư vấn phương án cho ngôi nhà của mình.

MANT INTERIOR CENTER

Hãy đến Showroom Mant để tận mắt nhìn thấy và khám phá những đồ nội thất theo phong cách Art Deco được thiết kế độc bản bởi chúng tôi. Quý khách có thể tham khảo các đồ nội thất rời thiết kế của Mant tại đây: https://mant.vn/san-pham/

Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn!

• Hotline: (+84) 989 765 885


• Mail: mant.jsc@gmail.com


• Showroom Hà Nội: Biệt thự Bảo Đại, Số 4, Ngõ 186 Ngọc Hà, Ba Đình, Hà Nội


• Showroom Hải Phòng: 219 Lê Lợi, Ngô Quyền, Hải Phòng


• Showroom Sài Gòn: 10 Trần Quang Diệu, Phường 14, Quận 3, TP HCM